Սննդարար ապուրների բաղադրատոմսեր, որոնք համապատասխանում են Հայաստանի եղանակին

Հայաստանը հարուստ է իր եղանակային բազմազանությամբ, որը պահանջում է սննդարար և համեղ ապուրների բազմազանություն՝ համապատասխան տարվա յուրաքանչյուր եղանակին: Ամառային շոգին թեթև և թարմացնող ապուրները հիանալի են, մինչդեռ ձմռան ցրտին տաքացնող և սննդարար ապուրները անփոխարինելի են: Այս հոդվածում մենք կներկայացնենք մի քանի բաղադրատոմսեր, որոնք իդեալական են Հայաստանի տարբեր եղանակների համար:

Գարուն. Թարմության և կանաչեղենի շրջան

Գարունը նոր կյանքի և թարմ բերքի ժամանակ է: Այս եղանակին հատկապես հաճելի են թեթև և վիտամիններով հարուստ ապուրները:

Սպաս: Այս ավանդական հայկական ապուրը պատրաստվում է մածունով, ձավարով և կանաչեղենով, ինչպիսիք են համեմը, սամիթը և մաղադանոսը: Սպասը թեթև է, թարմացնող և հարուստ է պրոբիոտիկներով, որոնք օգտակար են մարսողության համար: Գարնան սկզբին, երբ դեռ զով է, կարելի է մատուցել տաք, իսկ ավելի տաք օրերին՝ սառը:

Բաղադրիչներ. 1 լ մածուն, 1/2 բաժակ ձավար, 1 կապ համեմ, 1 կապ սամիթ, 1 կապ մաղադանոս, աղ, պղպեղ՝ ըստ ճաշակի: Պատրաստման եղանակ. Ձավարը եփել մինչև փափկելը: Մածունը լցնել կաթսայի մեջ և դնել դանդաղ կրակի վրա: Անընդհատ խառնել, որպեսզի մածունը չկտրվի: Երբ մածունը տաքանա, ավելացնել եփած ձավարը և մանր կտրատած կանաչեղենը: Աղը և պղպեղը ավելացնել ըստ ճաշակի: Եռացնել մի քանի րոպե և մատուցել:

Կանաչ ապուր (Ավելուկով կամ Շոռով): Գարնանային կանաչեղենով հարուստ այս ապուրը հիանալի է վիտամինների պաշարը համալրելու համար։ Կարելի է օգտագործել ավելուկ, սպանախ, թրթնջուկ կամ այլ կանաչեղեն։ Շոռով ապուրը պատրաստվում է շոռով և կանաչեղենով, ինչը այն դարձնում է առավել սննդարար։

Բաղադրիչներ. 1 կապ ավելուկ (կամ այլ կանաչեղեն), 1 գլուխ սոխ, 1 ճաշի գդալ բուսական յուղ, աղ, պղպեղ՝ ըստ ճաշակի, 1-2 ձու (ըստ ցանկության): Պատրաստման եղանակ. Կանաչեղենը լվանալ և մանր կտրատել: Սոխը կտրատել և տապակել բուսական յուղի մեջ մինչև ոսկեգույն դառնալը: Ավելացնել կանաչեղենը և տապակել մի քանի րոպե: Ավելացնել ջուր և եփել մինչև կանաչեղենը փափկի: Աղը և պղպեղը ավելացնել ըստ ճաշակի: Մատուցելիս կարելի է ավելացնել եփած ձու:

Ամառ. Թեթևություն և թարմություն

Ամառային շոգին ցանկանում ես թեթև և թարմացնող ուտելիք: Այս եղանակին հիանալի են սառը ապուրները և բանջարեղենային ապուրները:

Օկրոշկա: Ռուսական ծագում ունեցող այս սառը ապուրը հայտնի է նաև Հայաստանում: Այն պատրաստվում է կեֆիրով կամ շիճուկով, կտրատած բանջարեղենով (վարունգ, բողկ, կանաչ սոխ), խաշած մսով կամ երշիկով և կանաչեղենով: Օկրոշկան թարմացնող է և հագեցնող:

Բաղադրիչներ. 1 լ կեֆիր կամ շիճուկ, 2 վարունգ, 4 բողկ, 1 կապ կանաչ սոխ, 200 գ խաշած միս կամ երշիկ, 1 կապ սամիթ, աղ, պղպեղ՝ ըստ ճաշակի: Պատրաստման եղանակ. Բանջարեղենը, միսը (կամ երշիկը) և կանաչեղենը մանր կտրատել: Լցնել կեֆիրի կամ շիճուկի մեջ: Աղը և պղպեղը ավելացնել ըստ ճաշակի: Լավ խառնել և դնել սառնարանում առնվազն 30 րոպե: Մատուցել սառը վիճակում:

Գասպաչո: Իսպանական ծագում ունեցող այս սառը ապուրը պատրաստվում է հում լոլիկով, վարունգով, պղպեղով, սոխով և սխտորով: Գասպաչոն հարուստ է վիտամիններով և հակաօքսիդանտներով:

Բաղադրիչներ. 1 կգ հասած լոլիկ, 1 վարունգ, 1 կանաչ պղպեղ, 1/2 գլուխ սոխ, 1-2 պճեղ սխտոր, 2 ճաշի գդալ ձիթապտղի յուղ, 2 ճաշի գդալ քացախ, աղ, պղպեղ՝ ըստ ճաշակի: Պատրաստման եղանակ. Բոլոր բանջարեղենը կտրատել և լցնել բլենդերի մեջ: Ավելացնել ձիթապտղի յուղը, քացախը, աղը և պղպեղը: Հարել մինչև համասեռ զանգված դառնալը: Դնել սառնարանում առնվազն 1 ժամ: Մատուցել սառը վիճակում:

Աշուն. Տաքություն և հագեցվածություն

Աշնանը, երբ օրերը կարճանում են, իսկ եղանակը դառնում է ավելի զով, ցանկանում ես տաք և հագեցնող ուտելիք:

Խաշլամա: Խաշլաման հայկական ավանդական ապուր է, որը պատրաստվում է տավարի մսով, կարտոֆիլով, գազարով, սոխով և համեմունքներով: Այն սննդարար է և տաքացնող:

Բաղադրիչներ. 500 գ տավարի միս, 4 կարտոֆիլ, 2 գազար, 1 գլուխ սոխ, 2 լ ջուր, 1 թեյի գդալ չորացրած ռեհան, 1 թեյի գդալ կարմիր պղպեղ, աղ, պղպեղ՝ ըստ ճաշակի: Պատրաստման եղանակ. Միսը կտրատել մեծ կտորների: Կարտոֆիլը և գազարը մաքրել և կտրատել խոշոր կտորների: Սոխը կտրատել: Բոլոր բաղադրիչները լցնել կաթսայի մեջ, ավելացնել ջուրը և համեմունքները: Եփել դանդաղ կրակի վրա մինչև միսը փափկի (մոտ 2-3 ժամ):

Դդմով ապուր: Դդումը աշնանային հիանալի բանջարեղեն է, որը հարուստ է վիտամիններով և հակաօքսիդանտներով: Դդմով ապուրը քաղցր է և համեղ:

Բաղադրիչներ. 500 գ դդում, 1 գլուխ սոխ, 1 ճաշի գդալ բուսական յուղ, 1 լ բանջարեղենային արգանակ, 1/2 բաժակ կաթ կամ սերուցք, աղ, պղպեղ՝ ըստ ճաշակի, դդմի սերմեր (զարդարելու համար): Պատրաստման եղանակ. Դդումը մաքրել և կտրատել խորանարդիկների: Սոխը կտրատել և տապակել բուսական յուղի մեջ մինչև ոսկեգույն դառնալը: Ավելացնել դդումը և տապակել մի քանի րոպե: Ավելացնել բանջարեղենային արգանակը և եփել մինչև դդումը փափկի: Բլենդերով հարել մինչև համասեռ զանգված դառնալը: Ավելացնել կաթը կամ սերուցքը, աղը և պղպեղը ըստ ճաշակի: Մատուցելիս զարդարել դդմի սերմերով:

Ձմեռ. Տաքություն և սնուցում

Ձմռան ցրտին անհրաժեշտ են տաքացնող և սննդարար ապուրներ, որոնք կօգնեն պահպանել մարմնի ջերմությունը և ամրապնդել իմունիտետը:

Հարիսա: Հարիսան հայկական ավանդական ապուր է, որը պատրաստվում է հավի մսով կամ տավարի մսով և ցորենով: Այն շատ սննդարար է և տաքացնող: Հարիսան պատրաստվում է երկար ժամանակ, մինչև միսը և ցորենը լիովին միաձուլվեն:

Բաղադրիչներ. 500 գ հավի միս կամ տավարի միս, 1 բաժակ ցորեն, 2 լ ջուր, աղ՝ ըստ ճաշակի: Պատրաստման եղանակ. Միսը լվանալ և դնել կաթսայի մեջ: Ավելացնել ցորենը և ջուրը: Եփել դանդաղ կրակի վրա առնվազն 4-5 ժամ, մինչև միսը և ցորենը լիովին միաձուլվեն: Անընդհատ խառնել, որպեսզի ապուրը չկպչի կաթսայի հատակին: Աղը ավելացնել ըստ ճաշակի:

Ոսպով ապուր: Ոսպը հարուստ է սպիտակուցներով և մանրաթելերով: Ոսպով ապուրը սննդարար է և հագեցնող:

Բաղադրիչներ. 1 բաժակ ոսպ, 1 գլուխ սոխ, 1 գազար, 1 ճաշի գդալ բուսական յուղ, 1 լ բանջարեղենային արգանակ, աղ, պղպեղ՝ ըստ ճաշակի, մաղադանոս (զարդարելու համար): Պատրաստման եղանակ. Ոսպը լվանալ: Սոխը և գազարը կտրատել և տապակել բուսական յուղի մեջ մինչև ոսկեգույն դառնալը: Ավելացնել ոսպը և տապակել մի քանի րոպե: Ավելացնել բանջարեղենային արգանակը և եփել մինչև ոսպը փափկի: Աղը և պղպեղը ավելացնել ըստ ճաշակի: Մատուցելիս զարդարել մաղադանոսով:

Այս բաղադրատոմսերը ընդամենը մի քանի օրինակ են այն բազմաթիվ համեղ և սննդարար ապուրներից, որոնք կարելի է պատրաստել Հայաստանում: Փորձարկեք տարբեր բաղադրիչներ և համեմունքներ՝ ստեղծելով ձեր սեփական յուրահատուկ բաղադրատոմսերը, որոնք կհամապատասխանեն ձեր ճաշակին և եղանակին: Բարի ախորժակ!