Հայաստանում ընկերությունների համար հասանելի են ֆինանսավորման բազմաթիվ մեխանիզմներ, որոնք կարող են օգտագործվել գործունեության ընդլայնման, նոր նախագծերի իրականացման կամ ընթացիկ ծախսերը հոգալու համար: Ֆինանսավորման աղբյուրների ընտրությունը կախված է մի շարք գործոններից, ինչպիսիք են ընկերության չափը, գործունեության ոլորտը, ֆինանսական վիճակը և ռիսկի հանդեպ ունեցած հանդուրժողականությունը:
1. Սեփական Միջոցներ:
Սեփական միջոցները ֆինանսավորման ամենահուսալի աղբյուրն են: Դրանք ներառում են.
Շահույթ: Ընկերության կողմից վաստակած և չբաշխված շահույթը կարող է վերաներդրվել բիզնեսում: Սեփականատերերի ներդրումներ: Ընկերության սեփականատերերը կարող են լրացուցիչ կապիտալ ներդնել բիզնեսում: Ակտիվների վաճառք: Ընկերությունը կարող է վաճառել իր ակտիվները (օրինակ՝ անշարժ գույք, սարքավորումներ) լրացուցիչ կապիտալ ձեռք բերելու համար:
Առավելություններ: Սեփական միջոցները չեն պահանջում տոկոսների վճարում կամ վարկի մարում, ինչը նվազեցնում է ֆինանսական բեռը: Թերություններ: Սեփական միջոցները կարող են սահմանափակ լինել, հատկապես սկսնակ կամ փոքր ձեռնարկությունների համար:
2. Վարկեր:
Բանկային վարկերը ֆինանսավորման ամենատարածված աղբյուրներից են: Հայաստանյան բանկերը առաջարկում են տարբեր տեսակի վարկեր, այդ թվում՝
Կարճաժամկետ վարկեր: Սովորաբար տրամադրվում են մինչև մեկ տարի ժամկետով և նախատեսված են ընթացիկ ծախսերը հոգալու համար: Երկարաժամկետ վարկեր: Տրամադրվում են մեկ տարուց ավելի ժամկետով և նախատեսված են ներդրումային նախագծերի ֆինանսավորման համար: Գծային վարկեր: Թույլ են տալիս ընկերությանը փոխառել գումար մինչև որոշակի սահմանաչափ, երբ անհրաժեշտություն է առաջանում: Հիփոթեքային վարկեր: Տրամադրվում են անշարժ գույքի ձեռքբերման կամ կառուցման համար:
Առավելություններ: Վարկերը հասանելի են տարբեր չափերի և ժամկետների, ինչը թույլ է տալիս ընկերությանը ընտրել իր կարիքներին համապատասխան լուծում: Թերություններ: Վարկերը պահանջում են տոկոսների վճարում և մարում, ինչը մեծացնում է ֆինանսական բեռը: Բանկերը սովորաբար պահանջում են գրավ կամ երաշխիք վարկի տրամադրման համար:
3. Պետական Աջակցության Ծրագրեր:
Հայաստանի կառավարությունը իրականացնում է մի շարք ծրագրեր, որոնք ուղղված են փոքր և միջին ձեռնարկություններին ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերելուն: Այս ծրագրերը կարող են ներառել.
Դրամաշնորհներ: Անհատույց ֆինանսական աջակցություն, որը տրամադրվում է որոշակի նպատակների իրականացման համար (օրինակ՝ նոր տեխնոլոգիաների ներդրում, հետազոտական աշխատանքներ): Երաշխիքային սխեմաներ: Պետությունը հանդես է գալիս որպես երաշխավոր բանկային վարկերի դեպքում, ինչը հեշտացնում է վարկի ստացումը, հատկապես սկսնակ ձեռնարկությունների համար: Տոկոսադրույքի սուբսիդավորում: Պետությունը մասամբ փոխհատուցում է վարկի տոկոսադրույքը, նվազեցնելով ֆինանսական բեռը:
Առավելություններ: Պետական աջակցության ծրագրերը կարող են զգալիորեն նվազեցնել ֆինանսավորման ծախսերը և հեշտացնել վարկերի ստացումը: Թերություններ: Պետական ծրագրերին մասնակցելու համար անհրաժեշտ է համապատասխանել որոշակի չափանիշներին և ներկայացնել մանրամասն հայտ:
4. Վենչուրային Կապիտալ:
Վենչուրային կապիտալը ներդրում է սկսնակ կամ զարգացող ընկերություններում, որոնք ունեն բարձր աճի ներուժ, բայց նաև բարձր ռիսկայնություն: Վենչուրային կապիտալիստները սովորաբար ներդրումներ են կատարում ընկերության բաժնետոմսերում և ակտիվորեն մասնակցում են կառավարմանը:
Առավելություններ: Վենչուրային կապիտալը կարող է ապահովել զգալի ֆինանսավորում և փորձագիտական աջակցություն: Թերություններ: Վենչուրային կապիտալիստները սովորաբար պահանջում են բաժնետոմսերի զգալի մաս և ակտիվ մասնակցություն կառավարմանը, ինչը կարող է սահմանափակել ընկերության սեփականատերերի ինքնուրույնությունը:
5. Քրաուդֆանդինգ (Crowdfunding):
Քրաուդֆանդինգը ֆինանսավորման ձեռքբերման միջոց է, որի դեպքում ընկերությունը դիմում է մեծ թվով մարդկանց՝ փոքր գումարներ հավաքելու համար: Քրաուդֆանդինգը կարող է իրականացվել առցանց հարթակների միջոցով:
Առավելություններ: Քրաուդֆանդինգը կարող է արագ և արդյունավետ միջոց լինել ֆինանսավորում ձեռք բերելու համար, հատկապես նորարարական նախագծերի դեպքում: Թերություններ: Քրաուդֆանդինգը պահանջում է լավ մարքեթինգային արշավ և համոզիչ ներկայացում:
6. Ֆակտորինգ:
Ֆակտորինգը ֆինանսական գործիք է, որը թույլ է տալիս ընկերությանը վաճառել իր դեբիտորական պարտքերը (հաճախորդների պարտքերը) ֆակտորինգային ընկերությանը զեղչով: Ֆակտորինգային ընկերությունը ստանձնում է պարտքերի հավաքագրման պատասխանատվությունը:
Առավելություններ: Ֆակտորինգը ապահովում է արագ դրամական միջոցների հոսք և նվազեցնում է դեբիտորական պարտքերի կառավարման ռիսկը: Թերություններ: Ֆակտորինգը կարող է թանկ լինել, քանի որ ֆակտորինգային ընկերությունը գանձում է միջնորդավճար:
Եզրակացություն:
Հայաստանում ընկերությունների համար հասանելի են ֆինանսավորման բազմաթիվ մեխանիզմներ: Ընտրությունը կախված է ընկերության առանձնահատկություններից և կարիքներից: Կարևոր է մանրակրկիտ վերլուծել բոլոր հնարավոր տարբերակները և ընտրել այն լուծումը, որը լավագույնս համապատասխանում է ընկերության ֆինանսական նպատակներին: Խորհուրդ է տրվում խորհրդակցել ֆինանսական խորհրդատուի հետ՝ ճիշտ որոշում կայացնելու համար:
Մեկնաբանություններ