Հիփ-հոփի աստղը պատի տակ՝ թմրանյութերի և զենքերի մեղադրանքներով

Հիփ-հոփի աշխարհնն իր պատմության ընթացքում բազմիցս ապացուցել է, որ փառքն ու սկանդալները հաճախ քայլում են ձեռք ձեռքի։ Վերջին օրերին ամերիկացի ռեփեր BigXthaPlug-ը (Իսահակ Ռոբերսոն) կրկին հածանավ է դարձել մամուլի ուշադրության կենտրոնում՝ ոչ թե իր նոր սինգլի կամ համերգի, այլ թմրանյութերի և անօրինական զենքի տիրাপահության մեղադրանքների կապակցությամբ։ Տեխաս նահանգի Կոլին շրջանային դատարանը մերժել է նրա ազատ արձակման դիմումը, և այսօրվա դրությամբ ռեփերը գտնվում է կալանքի տակ։

Փառքի գինը՝ օրենքի և արյունաքամի կյանքի միջև

BigXthaPlug-ը, ով իր կարիերան սկսել է սոցիալական ցանցերից և հանրապարակորեն ճանաչում է ձեռք բերել 2020-րդ թվականից հետո, միշտ շեշտել է իր «կռիվից մինչև հռչակ» պատմությունը։ Նրա երաժշտության մեջ հաճախ են հանդիպում թեմաներ, որոնք նկարագրում են փողոցի դժվարությունները, ոստիկանության հետ բախումները և «հաջողության համար ամեն ինչի պատրաստ լինելը»։ Ինքը՝ Ռոբերսոնը, իր տեքստերում ու ինստագրամյան հրապարակումներում հաճախ է հղում անում «կյանքի իրականության» և «փողոցի օրենքների» վրա։

Բայց այժմ, երբ մեղադրանքները դառնում են իրականություն, և դատարանը պետք է որոշի՝ արդյոք ռեփերի կյանքը իրականում է համապատասխանում իր պատմածին։ Տեխասի ոստիկանությունը, ըստ լրատվամիջոցների, գտել է անօրինական թմրանյութեր և զենք նրա մեքենայում՝ դրանով իսպառ խախով հանելով «անվտանգության և ազատության» պատրանքը։

Համերգների չեղարկում և ֆանատիկոսների հիասթափությունը

Ռեփերի կալանավորումն անմիջապես ապացուցեց, որ փառքն ու բիզնեսը սերտ կապված են։ BigXthaPlug-ը պետք է ելույթ ունենար Այովա նահանգի տոնավաճառի Grandstand բեմում, որը համարվում է ամերիկյան միջին արևմուտքի ամենաակնառու երաժշտական միջոցառումներից մեկը։ Համերգի կազմակերպիչները, սպասելիորեն, չեղարկեցին նրա ելույթը, ինչը հիասթափեց հազարավոր ֆանատիկոսների։ Սոցիալական ցանցերում սկսեցին տարածվել հիասթափության և զայրույթների ալիքներ, բայց նաև քննադատական ծաղրաբեկ մեկնաբանություններ՝ «հիմա կապված է, ուրեմն չես կարող երգել փողոցի ազատության մասին» տիպի։

Օրենքի առջև բոլորն հավասար են՞

Այս դեպքը կրկին բարձրացրել է հին հարցը՝ արդյո՞ք հռչակն ու ֆինանսական հնարավորությունները կարող են պաշտպանել կամ փրկել օրենքի խախումից. Ամերիկայում, որտեղ զենքի և թմրանյութերի օրենսդրությունը խիստ է, նման մեղադրանքները կարող են լուրջ հետևանքներ ունենալ՝ սկսած մեծ տուգանքներից մինչև երկարատև ազատազրկում։ Ռոբերսոնի դեպքը դեռևս դատարանում է, և իր ռմերի համար կախված է նրա իրավաբանական թիմի կամքի ու հմտությունից։

Սակայն այս ամենը մոտիվացիա է տալիս նաև հայկական հիփ-հոփի ներկայացուցիչներին՝ մտածելու իրենց սեփական ընտրությունների և գործունեության մասին։ Հայաստանի ռեփերները հաճախ են ոգեշնչվում ամերիկյան կոլեգաներից, բայց պետք է հիշել, որ տեղական օրենսդրությունն ու հասարակական հայեցակարգերը տարբերվում են։ Թմրանյութերի և անօրինական զենքի տիրապահությունը Հայաստանում ևս խիստ պատժվում է, և որևէ հայտնի անձի համար դա կարող է վնասել ոչ միայն իր պատկերը, այլև ամբողջ սերնդի վարկանիշը։

Մշակույթի և պատասխատուության հարթակ

BigXthaPlug-ի դեպքը նաև հարթակ է տրամադրում քննարկելու հիփ-հոփ մշակույթի դերը ժամանակակից հասարակության մեջ. Ռեփը, որպես ժանր, միշտ եղել է ապստամբության, ազատության և սոցիալական արդարության ձայն։ Բայց երբ այդ ազատությունը վերածվում է օրենքի խախտումների, ապա ծագում է հարցը՝ որտեղ է սահմանը ազատ արտահայտման և պատասխատուության միջև։

Մեր օրերում, երբ սոցիալական ցանցերը և մամուլը ամեն ինչ դնում են լույսի տակ, հանրային անձինք, մասնավորապես արվեստագետները, պետք է ավելի պատասխատու լինեն իրենց գործողությունների համար։ Հիփ-հոփը կորցնում է իր հեղինակությունը, երբ այն դառնում է ոչ թե սոցիալական փոփոխությունների խթան, այլ օրենքի և բարոյական նորմերի խախտման justification:

Եզրակացություն՝ Փառքի և պատի միջև

BigXthaPlug-ի կալանավորումը մասնավոր դեպք է, բայց այն ունի ավելի լայն իմաստ։ Նա ոչ միայն ռեփեր է, այլև մի ողջ սերնդի խորհրդանիշ, որը ժամանակին հավատում էր, որ փառքը և ազատությունը գնում են ձեռք ձեռքի։ Բայց իրականությունը ցույց է տալիս, որ օրենքը չունի բացառություններ, և ցանկացած սխալ կարող է արժենալ թանկ։

Հայաստանի կուլտուրային և երաժշտական սեկտորում ևս պետք է սովորել այս պատկերը՝ հասկանալով, որ իրական փառքն ու հարգանքը գալիս են ոչ թե սկանդալներից, այլ աշխատասիրությունից, պատասխատուությունից և օրինականության։ Մեր երկիրը կարիք չունի նոր «պատի տակ գնացած աստղերի», այլ՝ ոգեշնչող օրինակներ, որոնք կարող են տանել մեր երիտասարդությունը առաջ։

Source: bbc.com via Google News